Eenzaamheid in zicht
Onderzoek naar sociale, emotionele en existentiële eenzaamheid bij blinde en slechtziende volwassenen. We maken zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft: hoe eenzaamheid wordt ervaren, hoe vaak het voorkomt en welke manieren van ondersteuning kunnen bijdragen aan meer verbinding en kwaliteit van leven.
Waarom dit onderzoek?
Eenzaamheid is een groeiend probleem in Nederland. In 2022 gaf de helft van de volwassenen aan zich eenzaam te voelen. Maar eenzaamheid is niet één ding. Het kent verschillende vormen: sociaal, emotioneel en existentieel. Voor mensen die blind of slechtziend zijn, is die eenzaamheid vaak extra voelbaar – maar nog lang niet altijd zichtbaar.
Eerdere onderzoeken (zoals onder ouderen met een visuele beperking) lieten al zorgwekkende cijfers zien: ruim de helft voelde zich in hoge mate eenzaam. Maar hoe zit dat bij de bredere groep blinde en slechtziende volwassenen? Hoe wordt die eenzaamheid ervaren, wat ligt eraan ten grondslag – en wat helpt? Daar willen we met dit onderzoek antwoord op geven.
Wat onderzoeken we precies?
In Eenzaamheid in Zicht brengen we drie vormen van eenzaamheid in beeld:
Sociale eenzaamheid:
Het gevoel dat je te weinig mensen om je heen hebt met wie je echt contact hebt.
“De dagen zijn stil. Soms heb ik het gevoel dat ik er niet meer toe doe.” — Leo, 67 jaar
Emotionele eenzaamheid
Het missen van een hechte, betekenisvolle band met iemand die je écht kent.
“Ik heb lieve mensen om me heen, maar dat diepe contact… dat is weg.” — Fatima, 59 jaar
Existentiële eenzaamheid
Het gevoel van losstaan van het leven, betekenis missen.
“Wat is eigenlijk nog de bedoeling? Als ik er morgen niet meer zou zijn… wat maakt het dan uit?” — Ivo, 64 jaar
We zoeken antwoorden op vier hoofdvragen:
- Hoe vaak komen deze drie vormen van eenzaamheid voor bij blinde en slechtziende volwassenen?
- Welke factoren hangen samen met deze gevoelens van eenzaamheid?
- Hoe worden deze vormen van eenzaamheid ervaren?
- Wat helpt? Welke bestaande manieren van ondersteunen werken, en welke kunnen meerwaarde bieden?
Hoe doen we dat?
We doen dit onderzoek op drie manieren:
- Een vragenlijst voor blinde en slechtziende volwassenen.
- Een deel van hen nodigen we uit voor een verdiepend interview, om hun ervaringen beter te begrijpen.
- Een overzicht van bestaande manieren van ondersteunen, met een beoordeling op geschiktheid voor mensen met een visuele beperking.
Waar staan we nu?
De dataverzameling is in oktober 2026 afgerond. We ontvingen 206 ingevulde vragenlijsten en voerden 19 interviews. Dankzij de openheid van de deelnemers en hun bereidheid om ervaringen te delen beschikken we over een waardevolle hoeveelheid informatie.
De komende periode analyseren we alle vragenlijsten en interviews zorgvuldig. Hoewel het nog enige tijd duurt voordat de resultaten beschikbaar zijn, kijken we ernaar uit om de kennis die dit onderzoek oplevert te delen. Zo hopen we meer zicht te krijgen op eenzaamheid bij blinde en slechtziende volwassenen en op manieren om passende ondersteuning te bieden.
Looptijd, samenwerkingen en financiering
Het onderzoek loopt van 2025 tot 2027 en wij werken hierin samen met:
Het onderzoek wordt gefinancierd door ZonMw (Expertisefunctie ZG) en is een project vanuit Kennis Over Zien.
Meer weten?
Vragen stellen of meer weten over dit onderzoek? Neem dan contact op met onderzoeker Edine van Munster via: evmunster@robertcoppes.nl.
